CV yerləşdirmək

İş təklifləri alın

Vakansiya yerəşdirmək

Uyğun namizədi tapın

Seçilmişlər

İşarələnmiş vakansiyalar və CV-lər

CV yaratmaq

2 addımda online cv yaratmaq
Bloq 65 yazı
80

Toksik iş mühitinin gizli əlamətləri: Bəzən problem maaş deyil

"İşdən çıxmaq istəyirəm..."

HR mütəxəssisləri və rəhbərlər bu cümləni kifayət qədər eşidirlər. Maraqlıdır ki, işdən ayrılmaq istəyən əməkdaşların əksəriyyəti səbəb kimi maaşı göstərsə də, aparılan araşdırmalar fərqli mənzərə ortaya qoyur. Çox vaxt problem əmək haqqı deyil, insanın hər gün daxil olduğu iş mühitidir.

Toksik iş mühiti həmişə yüksək səslə danışan rəhbər, davamlı mübahisələr və ya açıq konflikt demək deyil. Əksinə, ən təhlükəli mühitlər sakit görünən, lakin əməkdaşları yavaş-yavaş tükəndirən mühitlərdir. İnsan bir müddət sonra işə getmək istəmir, bazar ertəsi narahatlıq hissi keçirir, əvvəl həvəslə gördüyü işlər ona yük kimi görünür. Maraqlısı odur ki, bütün bunlar birdən-birə baş vermir.

İlk siqnallardan biri iş yerində insanların fikir bildirməkdən çəkinməsidir. İclas zamanı hamı susur, rəhbər "Təklifiniz varmı?" deyə soruşur, amma otaqda sükut hökm sürür. Kənardan baxanda bunu intizam kimi qiymətləndirmək olar. Əslində isə əməkdaşlar bilir ki, fərqli fikir söyləmək tənqid olunmaq və ya məsuliyyət daşımaq deməkdir. Belə kollektivlərdə insanlar təşəbbüs göstərməyi yox, görünməz olmağı seçirlər.

Başqa bir əlamət isə uğurların adi, səhvlərin isə faciə kimi qəbul edilməsidir. Layihə vaxtında təhvil verilir, hədəflər yerinə yetirilir, müştəri razı qalır, amma heç kim bunu qeyd etmir. Kiçik bir səhv baş verən kimi isə həmin əməkdaş günlərlə tənqid edilir. Vaxt keçdikcə insan öz-özünə düşünür: "Nə qədər çalışsam da, bunun fərqi yoxdur." Məhz bu düşüncə motivasiyanın ən böyük düşmənidir.

Toksik mühit özünü daxili ünsiyyətdə də göstərir. Şirkətdə qərarlar qəbul olunur, amma əməkdaşlar onları koridorda eşitdikləri söhbətlərdən öyrənirlər. Rəsmi məlumatdan daha çox dedi-qodulara inanılır. İnsanlar rəhbərlikdən deyil, həmkarlarından xəbər gözləyirlər. Şəffaf olmayan kommunikasiya isə etimadı zəiflədir və kollektiv daxilində görünməz sərhədlər yaradır.

Belə mühitdə ən çalışqan insanlar adətən daha çox işləyənlər olur. Çünki rəhbərlik düşünür ki, "Onsuz da o bacarır." Nəticədə məsuliyyət eyni insanların üzərinə yüklənir. Digərləri isə rahat şəkildə işlərini davam etdirirlər. Bir müddət sonra ən məhsuldar əməkdaş tükənmişlik yaşayır və ilk iş axtaran da məhz o olur.

Digər maraqlı məqam isə işçilərin şirkətdə uzun müddət qalmaq istəməməsidir. Əgər bir təşkilatda hər ay bir neçə əməkdaş ayrılırsa və bunun səbəbi yalnız əmək haqqı ilə izah edilirsə, çox güman ki, problem daha dərindir. İnsanlar adətən maaşı deyil, onlara təsir edən mühiti tərk edirlər. Gallup-un son hesabatlarında da göstərilir ki, işdən ayrılmaların böyük hissəsi rəhbərlə münasibətlər, tanınmamaq hissi və inkişaf imkanlarının məhdudluğu ilə bağlıdır.

Bəzən şirkətlər yüksək maaş təklif etməklə problemi həll etdiklərini düşünürlər. Lakin işçi hər gün özünü dəyərsiz hiss edirsə, fikri dinlənilmirsə və işə gəlmək onun üçün psixoloji yükə çevrilibsə, maaş artımı yalnız ayrılma qərarını bir qədər gecikdirə bilər.

Sağlam iş mühiti yaratmaq böyük büdcə tələb etmir. Bəzən rəhbərin vaxtında verdiyi bir təşəkkür, şəffaf ünsiyyət, ədalətli iş bölgüsü və əməkdaşın fikrinə hörmət edilməsi ən bahalı motivasiya proqramlarından daha effektiv nəticə verir.

İnsan Resursları şöbəsinin əsas vəzifələrindən biri yalnız yeni əməkdaş tapmaq deyil, mövcud əməkdaşların niyə qalmaq istədiyini anlamaqdır. Çünki güclü işəgötürən brendi yalnız vakansiyalarla deyil, işçilərin hər gün yaşadığı təcrübə ilə formalaşır.

Ədəbiyyat

  • Gallup. State of the Global Workplace Report 2024.
  • Amy C. Edmondson (2019). The Fearless Organization.
  • Harvard Business Review. How Toxic Workplaces Drive Employee Turnover.
  • SHRM. Workplace Culture and Employee Retention.
  • CIPD. Health and Wellbeing at Work Survey.
80

Toksik iş mühitinin gizli əlamətləri: Bəzən problem maaş deyil

"İşdən çıxmaq istəyirəm..."

HR mütəxəssisləri və rəhbərlər bu cümləni kifayət qədər eşidirlər. Maraqlıdır ki, işdən ayrılmaq istəyən əməkdaşların əksəriyyəti səbəb kimi maaşı göstərsə də, aparılan araşdırmalar fərqli mənzərə ortaya qoyur. Çox vaxt problem əmək haqqı deyil, insanın hər gün daxil olduğu iş mühitidir.

Toksik iş mühiti həmişə yüksək səslə danışan rəhbər, davamlı mübahisələr və ya açıq konflikt demək deyil. Əksinə, ən təhlükəli mühitlər sakit görünən, lakin əməkdaşları yavaş-yavaş tükəndirən mühitlərdir. İnsan bir müddət sonra işə getmək istəmir, bazar ertəsi narahatlıq hissi keçirir, əvvəl həvəslə gördüyü işlər ona yük kimi görünür. Maraqlısı odur ki, bütün bunlar birdən-birə baş vermir.

İlk siqnallardan biri iş yerində insanların fikir bildirməkdən çəkinməsidir. İclas zamanı hamı susur, rəhbər "Təklifiniz varmı?" deyə soruşur, amma otaqda sükut hökm sürür. Kənardan baxanda bunu intizam kimi qiymətləndirmək olar. Əslində isə əməkdaşlar bilir ki, fərqli fikir söyləmək tənqid olunmaq və ya məsuliyyət daşımaq deməkdir. Belə kollektivlərdə insanlar təşəbbüs göstərməyi yox, görünməz olmağı seçirlər.

Başqa bir əlamət isə uğurların adi, səhvlərin isə faciə kimi qəbul edilməsidir. Layihə vaxtında təhvil verilir, hədəflər yerinə yetirilir, müştəri razı qalır, amma heç kim bunu qeyd etmir. Kiçik bir səhv baş verən kimi isə həmin əməkdaş günlərlə tənqid edilir. Vaxt keçdikcə insan öz-özünə düşünür: "Nə qədər çalışsam da, bunun fərqi yoxdur." Məhz bu düşüncə motivasiyanın ən böyük düşmənidir.

Toksik mühit özünü daxili ünsiyyətdə də göstərir. Şirkətdə qərarlar qəbul olunur, amma əməkdaşlar onları koridorda eşitdikləri söhbətlərdən öyrənirlər. Rəsmi məlumatdan daha çox dedi-qodulara inanılır. İnsanlar rəhbərlikdən deyil, həmkarlarından xəbər gözləyirlər. Şəffaf olmayan kommunikasiya isə etimadı zəiflədir və kollektiv daxilində görünməz sərhədlər yaradır.

Belə mühitdə ən çalışqan insanlar adətən daha çox işləyənlər olur. Çünki rəhbərlik düşünür ki, "Onsuz da o bacarır." Nəticədə məsuliyyət eyni insanların üzərinə yüklənir. Digərləri isə rahat şəkildə işlərini davam etdirirlər. Bir müddət sonra ən məhsuldar əməkdaş tükənmişlik yaşayır və ilk iş axtaran da məhz o olur.

Digər maraqlı məqam isə işçilərin şirkətdə uzun müddət qalmaq istəməməsidir. Əgər bir təşkilatda hər ay bir neçə əməkdaş ayrılırsa və bunun səbəbi yalnız əmək haqqı ilə izah edilirsə, çox güman ki, problem daha dərindir. İnsanlar adətən maaşı deyil, onlara təsir edən mühiti tərk edirlər. Gallup-un son hesabatlarında da göstərilir ki, işdən ayrılmaların böyük hissəsi rəhbərlə münasibətlər, tanınmamaq hissi və inkişaf imkanlarının məhdudluğu ilə bağlıdır.

Bəzən şirkətlər yüksək maaş təklif etməklə problemi həll etdiklərini düşünürlər. Lakin işçi hər gün özünü dəyərsiz hiss edirsə, fikri dinlənilmirsə və işə gəlmək onun üçün psixoloji yükə çevrilibsə, maaş artımı yalnız ayrılma qərarını bir qədər gecikdirə bilər.

Sağlam iş mühiti yaratmaq böyük büdcə tələb etmir. Bəzən rəhbərin vaxtında verdiyi bir təşəkkür, şəffaf ünsiyyət, ədalətli iş bölgüsü və əməkdaşın fikrinə hörmət edilməsi ən bahalı motivasiya proqramlarından daha effektiv nəticə verir.

İnsan Resursları şöbəsinin əsas vəzifələrindən biri yalnız yeni əməkdaş tapmaq deyil, mövcud əməkdaşların niyə qalmaq istədiyini anlamaqdır. Çünki güclü işəgötürən brendi yalnız vakansiyalarla deyil, işçilərin hər gün yaşadığı təcrübə ilə formalaşır.

Ədəbiyyat

  • Gallup. State of the Global Workplace Report 2024.
  • Amy C. Edmondson (2019). The Fearless Organization.
  • Harvard Business Review. How Toxic Workplaces Drive Employee Turnover.
  • SHRM. Workplace Culture and Employee Retention.
  • CIPD. Health and Wellbeing at Work Survey.

Xəyalındakı işi umano.az ilə tap